Tekeningen archief STORK

 

Spin off Hotlo

Via oud Stork/Siemens werknemers kwam het bericht bij de stichting Hotlo binnen dat, in verband met de op handen zijnde verhuizing van Stork naar het havengebied, het tekenarchief zou worden opgeruimd. Met spoed werd een aantal vrijwilligers opgetrommeld om te inventariseren wat er was en wat er mee zou moeten gebeuren. Ook de stadsarchivaris van Hengelo en het Historisch Centrum Overijssel (HCO) werden er bij betrokken. het HCO is van belang voor de kennis m.b.t. archiveren en bewaren, maar ook omdat daar een groot deel van het Stork archief is opgeslagen.

Eerst was er de schrik. Meer dan 4.000 kokers met tekeningen, sinds het digitale tijdperk niet meer aangeraakt. Dan was er natuurlijk direct de vraag: “Wat zit er in welke koker”. Een helder antwoord kon er niet gegeven worden. De kokers waren wel genummerd, maar de catalogus was verdwenen. Tot overmaat van ramp bleek ook nog dat er in één koker tekeningen zaten uit verschillende periodes en van verschillende producten. Dat betekende dus dat alle kokers uitgebreid moesten worden bekeken. Gelukkig was er toch nog enige orde in de groepen kokers, maar ook die orde was betrekkelijk.

 
Ordening

Een van de moeilijkste klussen zou het kiezen gaan worden. Wat gooi je weg en wat bewaar je. Daarover is eerst grondig overlegd en vervolgens bleek tijdens het zoeken dat er nog zoveel verrassingen uit de kokers van Stork kwamen dat een nieuwe aanpak nodig bleek, waarbij de oorspronkelijke uitgangspunten bewaard bleven.

 
Dieselmotortekeningen

Voor de stichting SOS-HOTLO, waren de tekeningen die direct met de Hotlo te maken hadden van het grootste belang. Besloten werd dan ook dat al die tekeningen bewaard zouden worden. Ook de tekeningen van de machinekamers. Stork richtte namelijk ook de machinekamers in en verzorgde daarvoor de tekeningen. Zie hiervoor ook het verhaal (volgt), van de heer Lubbers tekenaar bij Stork en specialist in leidingen.
Verder zouden de tekeningen bewaard worden uit het pré hotlotijdperk, die karakteristiek waren binnen de ontwikkeling van de dieselmotor of te maken hadden met bijzondere schepen, zoals de “Tricolor”, de “Tjitjalenka”, de Bergensfjord”, enz.
Ook de metingen en beproevingen zijn op qualques uitgewerkt en worden bewaard, waar mogelijk per motor/schip.

 
Stoommachine tekeningen

Was het eerste de bedoeling om slechts enkele te bewaren, al snel bleek dat dat te optimistisch gedacht was. Er kwam zoveel mooi werk te voorschijn dat ook hier de verschillende types in de bewaarkokers kwamen, met als grove indeling de compound en triple expansiemachines en later ook nog de turbines (uit 1920!).

 
Suikerfabrieken

Eerst als concurrent van en later samen met Werkspoor was de Stork de grote leverancier van suikerfabrieken. Ook hiervan worden tekeningen bewaard, van een enkele complete “plant” tot de vele spectaculaire onderdelen en dat weer in diverse periodes.

 
Gemalen

Over heel Nederland staan de gemalen met Stork aandrijving. De tekeningen omvatten soms het hele gebouw met inrichting een andere keer alleen de pompen en dan weer in diverse types.

 
Diverse fabrieken

Voor een groot scala bedrijven leverde Stork de aandrijvingen, al dan niet met stoom of diesel. Elektriciteits centrales, aardappelmeelfabrieken, steenbrekers, papierfabrieken enz. Van elk type bewaren we een of meer tekeningen.

 
Gereedschappen

Een keur aan gereedschappen is er gemaakt, tot in detail op tekening uitgewerkt, soms met gebruiksaanwijzing. Bij vele machines werden ze standaard bijgeleverd.

 
Historische tekeningen

De oudste tot nu toe gevonden tekening dateert uit 1884 (Stork is opgericht in 1868). Zo nu en dan klinkt er weer gejuich in de groep als er weer een antiek exemplaar te voorschijn komt. Deze worden bijna allemaal bewaard.

 
Prachtige tekeningen

Er zitten juweeltjes bij. Ongelooflijk mooi getekend, soms met een schaduw randje enige diepte suggererend. Een strakke penvoering of miniscule potloodlijntjes. Er zijn er bij die waar je zo een lijst omheen zou maken om als kunstwerk aan de muur te hangen. Ook de enorm ingewikkelde leidingtekeningen; een doolhof aan door elkaar kronkelende bewegingen van het ene apparaat naar het andere. We bewaren ze.

 
Curiosa

Tussen al die ingewikkelde tekeningen zit dan soms een deurhaak op ware grootte. Een bijzondere reeks vormen ook de telegraafschijven in diverse talen.

 
Archief

Naast de tekeningen is er ook nog een behoorlijk archief boven water gekomen over de Hotlo. Het bestaat vooral uit de manuals en onderhoudsinformatie. Ook dit materiaal wordt voor de toekomst bewaard en zal ongetwijfeld een prominente plek krijgen in de toekomstige Hotlo omgeving.

 
Informatie

Bij het onderdeel Stork op de site, zullen we een hoofdstuk “Tekeningen” opnemen. Hierin geven we periodiek informatie over bijzondere zaken uit het tekenarchief. Een van de eerste zal gaan over de “gasturbine” die al in 1946 werd ontwikkeld en in 1948 in gebruik is genomen.

 

 

 

 

 

 


 

 


 

 

 

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 

  • Nederlands
  • Deutsch
  • English


Toelichting Forum/gastenboek:

U kunt uwpraat-mee-button.jpg mening kwijt of een vraag stellen op het forum. Als u een bericht plaatst dan is dit te lezen door iedereen die de site bezoekt.

Wilt u het bestuur rechtstreeks benaderen met uw mening of vraag dan kunt u een mail sturen naar info@stork-hotlo.nl

We houden ons aanbevolen voor :
herinneringen, suggesties, ideeen..

Voor een overzicht van nieuwe inhoud zie:      > nieuw op site

Disclaimer